ઠાકુર જોરાવરસિંહ બારહઠ
ક્રાંતિકારી • સ્વાતંત્ર્ય સેનાની • ગુપ્ત રાષ્ટ્રવાદી કાર્યકર
ઠાકુર જોરાવરસિંહ બારહઠ ચારણ સમાજના પ્રખર ક્રાંતિકારી અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. તેઓ ઠાકુર કેસરીસિંહ બારહઠના નાના ભાઈ અને કુંવર પ્રતાપસિંહ બારહઠના કાકા હતા. બ્રિટિશ શાસન સામેની ગુપ્ત ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓમાં તેમણે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી અને લાંબા સમય સુધી બ્રિટિશ પોલીસથી બચીને ગુપ્ત જીવન જીવ્યું.
પરિચય
જોરાવરસિંહ બારહઠ બારહઠ પરિવારની રાષ્ટ્રવાદી અને ક્રાંતિકારી પરંપરાના મહત્વપૂર્ણ સભ્ય હતા. તેમના મોટા ભાઈ કેસરીસિંહ બારહઠ અને ભત્રીજા પ્રતાપસિંહ બારહઠ પણ ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય આંદોલન સાથે જોડાયેલા હતા. જોરાવરસિંહે બ્રિટિશ શાસન સામે સશસ્ત્ર ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો. તેઓ રાજસ્થાનના ક્રાંતિકારીઓ અને ઉત્તર ભારતના ક્રાંતિકારી સંગઠનો વચ્ચે સંપર્કનું કામ કરતા હતા. 23 ડિસેમ્બર 1912ના રોજ દિલ્હીમાં વાઇસરોય લોર્ડ હાર્ડિંગ પર થયેલા બોમ્બ હુમલાના કાવતરામાં તેમનું નામ મુખ્ય ક્રાંતિકારીઓમાં આવે છે. હુમલા બાદ તેઓ બ્રિટિશ પોલીસની નજરમાંથી બચી ગયા અને લાંબા સમય સુધી વિવિધ સ્થળોએ છદ્મ ઓળખ સાથે રહ્યા. તેમણે “સાધુ અમરદાસ બૈરાગી” તરીકે પણ જીવન વિતાવ્યું હોવાનો ઐતિહાસિક ઉલ્લેખ મળે છે. બ્રિટિશ સરકારે તેમની ધરપકડ માટે મોટું ઇનામ જાહેર કર્યું હતું, છતાં તેઓ લાંબા સમય સુધી પકડાયા નહીં. જીવનના અંતિમ વર્ષોમાં તેઓ મધ્ય ભારત અને રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં રહ્યા. 17 ઓક્ટોબર 1939ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.
ઠાકુર જોરાવરસિંહ બારહઠ જેવા મહાન વ્યક્તિઓ આપણા સમાજનું ગૌરવ છે. એમનું જીવન અને કાર્ય આપણને સદૈવ પ્રેરણા આપતું રહેશે.